PURPOSE

De grote balanceer-act

De purpose van organisaties raakt nogal eens in de verdrukking. Zó veel kortetermijndoelen vragen om aandacht: een coronacrisis, kwartaalcijfers. Zie dan nog maar eens voor ogen te houden ‘waarom wij op deze aarde zijn, en voor wie’.

Leestijd: 4 minuten

En, zin in je werk vandaag? Lekker met de purpose van je organisatie aan de gang?

Nou, zo duidelijk staat deze vaak niet op de voorgrond in je werk van alledag. Daar gaat het meer om het ‘wat’ en het ‘hoe’ van je organisatie, en jouw rol daar in. Maar ‘waarom’ je organisatie doet wat ze doet, wat de purpose is, dat is meer iets wat op de achtergrond meedraait.

Het is niet zomaar een ruil met de buitenwereld (elk contact met de klant zou je als een ruil met de buitenwereld kunnen zien). Het is de vraag: welke wereld wil je realiseren met die ruil? Het is een soort Hoger Doel, dat verder gaat dan winst maken. Wat het precies omvat, daar geeft elke organisatie een eigen draai aan. De meeste beschrijven hun rol in een bredere maatschappelijke context. En ze proberen de belangen van alle stakeholders erin te verenigen. Meer dan de helft van de millennials (mensen onder de 35 jaar) werkt graag in een organisatie met een purpose: ze vinden dat bijdragen aan de samenleving het belangrijkste doel moet zijn, en niet het maken van winst.

Purpose in een slogan
Voor de buitenwereld wordt de purpose soms samengebald in een slogan. Zo streeft supermarkt Albert Heijn ernaar je beter laten leven (‘Eat well. Save time. Live better’). Unilever, dat in zeep en shampoo doet, neemt de aarde mee: ‘Making sustainable living commonplace’. Ook voor overheidsinstellingen valt een purpose te bedenken: kaders scheppen, zodat inwoners en de samenleving zich kunnen ontwikkelen, en zo bijdragen aan de samenleving.

De purpose serieus nemen is een kunst
Hoe neem je als organisatie je purpose ook echt serieus? Want hem formuleren is één ding; er naar handelen is een ander verhaal. Met een purpose heb je iets extra’s om rekening mee te houden in de ingewikkelde afweging van heel veel belangen. Daarin staan usual suspects als aandeelhouderswaarde, de ontwikkeling van je medewerkers, hun beloning, , controle op processen… en dat rijtje is verre van compleet. Purpose is een extra element in die balanceer-act.

Hoe serieuzer het topmanagement de purpose van de organisatie neemt, hoe krachtiger die meeweegt, staat in het EY-onderzoek. Anders raakt de purpose ondergesneeuwd. Dan weegt het belang van de aandeelhouders zwaarder, of de wens om interne processen hartstikke te stroomlijnen.

Evenwichtskunstenaars kunnen ook niet alles
Het is dus een kunst de andere doelen goed af te stemmen op je purpose. Om de purpose gelijkwaardig te laten zijn aan die andere belangen. Nu ligt het zekeren van die gelijkwaardigheid vaak in handen van de evenwichtskunstenaars die op de belangrijkste stoelen zitten.

Maar wat als zelfs zij met al hun inzet aan het kortste eind trekken? De topman van zuivelbedrijf Danone, die het bedrijf een meer duurzame koers op dirigeerde, werd vorig jaar opzijgezet door activistische aandeelhouders: zij vonden dat het bedrijf onderpresteerde.

Jammer, jammer. Het financieel belang ging weer voor. Het zou toekomstbestendiger zijn als de argumenten van de aandeelhouders gelijkwaardig waren aan (onder meer) duurzaamheidsdoelen.

Makkelijk zou die belangenafweging niet zijn. Maar met een besluitvormingsproces op basis van consent staat de purpose sterker. Het consent zorgt voor meer evenwicht tussen verschillende belangen, het helpt bij het vinden van het evenwicht tussen doelen voor korte en lange termijn. Zo kun je de balanceer-act op de lange termijn beter uitvoeren.

Een balanceer-act hoeft niet alleen om purpose te gaan. Benieuwd hoe je de balanceer-act in jouw eigen organisatie kunt verbeteren? Hoe je evenwichtigere besluiten kunt nemen, die recht doen aan alle belangen in en buiten je organisatie? We komen graag een keer met je praten. Bel Pieter van der Meché, 06-53382649. Mailen kan ook. Ook voor andere vragen over organisatie-ontwikkeling.