Mieke Banken

Intern SKM-opleider

Het voordeel van zelf je kringen scholen

Ga je werken met sociocratie en heb je veel kringen om te scholen? Dan kun je een eigen interne scholer opleiden. Je hebt dan altijd kennis in huis, en het kan je een boel geld schelen. ‘Ik voel me een beetje het sociocratisch geweten hier.’

Gaat je organisatie sociocratie invoeren, dan heb je twee mogelijkheden. Je laat een trainer van het Sociocratisch Centrum de medewerkers leren hoe ze het meest uit de methode kunnen halen, of je leidt een eigen scholingsdeskundige op die die rol op zich neemt. Zo’n interne scholingsdeskundige wordt interessant als je veel kringen en veel medewerkers hebt die allemaal met sociocratie moeten leren werken.

Voordelen van zo’n eigen scholer: het kan je fors schelen in de kosten. Plus de scholingsdeskundige kan fungeren als vraagbaak. Bovendien kan zij of hij een oogje in het zeil houden en kijken of de methode door de jaren heen nog goed wordt toegepast.

Stoomcursus sociocratie

Mieke Banken is zo’n interne scholingsdeskundige, bij de Brabantse kraam- en thuiszorgorganisatie IVT. Daar moesten zes jaar geleden ruim 600 mensen, georganiseerd in 10 kringen, een stoomcursus sociocratisch werken krijgen. Banken was al opleidingsadviseur en kwaliteitscoördinator, ze kreeg ook ‘sociocratie’ in haar pakket. Dit jaar leidde ze een collega op, nu zijn ze met zijn tweeën. ‘Ik voel me een beetje het sociocratisch geweten van de organisatie’, zegt ze lachend.

IVT ging sociocratie gebruiken om zijn medezeggenschap vorm te geven. Ruim 600 medewerkers, 10 kringen: het rekensommetje was snel gemaakt. ‘Het zou een kostbare operatie worden om al die trainingen uit te besteden’, zegt Banken. ‘De investering in mijn scholing heeft zichzelf wel terugverdiend.’

Meer rendement dankzij opfrissen van de kennis

Met één keer alle kringen scholen ben je er niet. Medewerkers komen en gaan, en de kennis van sociocratie kan verwateren. Daarom blijft scholing belangrijk. Bij de buitendienst van IVT, waar onder meer hulpen bij de huishouding, verzorgenden en kraamverzorgenden werken, is het verloop vrij groot, met name bij de hulpen bij de huishouding. IVT blijft dus trainingen geven.
Mieke Banken: ‘Als je zo out of the blue in zo’n kring komt, is de aansluiting moeilijker’, Dankzij de uitleg kunnen ze makkelijker aanhaken.’

Twee keer per jaar belegt Banken een bijeenkomst voor de nieuwelingen. ‘Daar praat ik hen bij over hoe de agenda van een sociocratische vergadering eruitziet, wat de bedoeling is van een consentronde, wat overwegend bezwaar is. Zo hoeven ze niet naar een introductiebijeenkomst bij het Sociocratisch Centrum. Dus ook dat scheelt in de kosten. En hun eigen kringvergaderingen verliezen geen tijd aan die uitleg, de andere leden weten immers al hoe het zit.’

Met een checklist naar de vergadering

Vooral zes jaar geleden, toen sociocratie nog nieuw was, fungeerde Mieke Banken vaak als vraagbaak voor haar collega’s. ‘De kringvergaderingen waren nieuw voor hen. Ik heb mensen veel geholpen met het opzetten van agenda’s.’ Omdat Banken ook binnen IVT werkte, wisten mensen haar altijd te vinden en konden ze snel hun knelpunten oplossen.

Met haar hulp zorgde Mieke Banken ook voor de borging van sociocratie, en dat doet ze nog steeds. Er zijn minder vragen dan in het begin, maar bij elke kring voert ze eens in de twee jaar een quickscan uit. ‘Om te voorkomen dat de methode een eigen leven gaat leiden’, legt ze uit. Dan gaat ze bij een kringvergadering zitten, met een checklist.

Het komt regelmatig voor dat ze dingen ziet ‘die weer wat scherper kunnen’. Dan staan er veel mededelingen op de agenda, en weinig medezeggenschap.’ In een persoonlijk gesprek met de gespreksleider kaart ze de ‘tips en tops’ aan die ze ziet, en biedt ze haar hulp aan.

Intervisie houdt de mensen alert

Met een intern scholingsdeskundige in huis kun je je eigen leersysteem uitbreiden. Je kunt in huis intervisie organiseren, bijvoorbeeld. Intervisie is goed om de mensen met een speciale rol in de kringvergadering te helpen die steeds beter te vervullen, waardoor je meer rendement hebt van de invoering van sociocratie.

Ook Mieke Banken heeft intervisie opgezet, al een paar jaar geleden: voor afgevaardigden. Haar collega is onlangs een intervisiegroep voor gespreksleiders gestart. ‘Deze intervisie vinden de deelnemers heel waardevol’, zegt Banken. ‘Ze kunnen hun rol er beter door vervullen. Afgevaardigden beseffen dankzij intervisie dat het geen schande is als je iets niet weet. Dat je gewoon dingen mag vrágen aan je leidinggevende, over onderwerpen die je op de agenda ziet staan. Dat kun je rustig van tevoren doen, als je de vergaderstukken krijgt toegestuurd. Er hoort bij ons gewoon een A4’tje met uitleg bij te zitten over onderwerpen.’ Want je beslist als afgevaardigde immers mee over dingen die niet altijd gesneden koek voor je zijn.

Hoe word je intern scholingsdeskundige?

Mensen die in hun eigen organisatie de scholing in sociocratisch werken voor hun rekening gaan nemen, volgen cursus bij het Sociocratisch Centrum in Rotterdam. Mieke Banken deed dat ook. En daarna was het vooral meelopen met de scholer van het Sociocratisch Centrum die de eerste kringen van IVT leerde met sociocratie te werken, en van haar de kunst afkijken.

Banken: ‘Ik ben bij de zes vergaderingen van het MT geweest die werden begeleid door Annewiek Reijmer. Daarna heeft zij mij zes keer begeleid bij mijn eerste kring, en daarna heb ik het op eigen kracht gedaan. Annewiek was wel mijn lifeline, ik kon haar altijd bellen en mailen. Ze heeft ook een tijd de notulen van de intervisiekring van afgevaardigden gekregen, en kon op die manier meekijken en feedback geven.’

Ook al was Mieke Banken dus de enige sociocratische scholingsdeskundige bij IVT, ze stond er niet alleen voor. Nog steeds schakelt ze af en toe scholingsdeskundigen in van het Sociocratisch Centrum, om bij te springen of voor advies. Met de interne scholingsdeskundige heeft IVT gekozen voor een slimme manier om voor scholing en onderhoud van de sociocratische methode te organiseren. Dankzij dat rekensommetje dat men in het begin heeft gemaakt, is een heel systeem van onderhoud en training bedacht waardoor IVT meer rendement heeft van de investering in sociocratie.

Overweeg je de scholing in je organisatie in eigen hand te houden, en wil je weten hoe je dat het best kunt doen in jouw situatie? Bel Jan Klomp, 010-4523289, of stuur hem een mailtje jklomp@sociocratie.nl. Hij kijkt graag met je wat er mogelijk is.

Ben je al intern scholingsdeskundige? In 2019 starten we met een intervisiekring voor intern scholingsdeskundigen. Interessant voor jou, omdat je dan kunt sparren met collega’s over kwesties rond jouw functie. De kring staat onder leiding van een gecertificeerd scholings/organisatiedeskundige. Heb je interesse, stuur dan een mailtje naar Pieter van der Meché, pvandermeche@sociocratie.nl. Hij zorgt dat je op de hoogte wordt gehouden van data etc.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*